Xe máy Dream II và sai lầm của Honda

Việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ xuất phát từ hai vai trò nổi bật của các đối tượng sở hữu trí tuệ: đó là việc nâng cao trình độ khoa học – kỹ thuật trên thế giới và việc định hướng phát triển khoa học – công nghệ của các quốc gia. Chính vì vậy, việc đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ là việc làm thiết thực để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Một số ví dụ về sự quan trọng của việc đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, cụ thể là kiểu dáng công nghiệp.

Xe máy DREAM II của hãng sản xuất ôtô xe máy Honda (Nhật Bản) là một trong những xe máy nổi tiếng nhất tại Việt Nam, gia nhập thị trường từ cuối những năm 1980. Khoảng 6 năm sau, trên thị trường bắt đầu xuất hiện những loại xe có kiểu dáng giống hệt xe DREAM II, như DEALIM, LIFAN, HONGDA v.v. do Hàn Quốc và Trung Quốc sản xuất. Đây là thiệt hại không nhỏ đến thị phần và lợi nhuận của Honda, vì Việt Nam là một trong những thị trường tiêu thụ xe máy lớn nhất thế giới. Honda yêu cầu cơ quan Nhà nước có thẩm quyền can thiệp và ngăn chặn hành vi xâm phạm “quyền sở hữu công nghiệp” của mình nhưng không thành công. Lý do là vì Honda đã phạm sai lầm “chết người”: không đăng ký bảo hộ kiểu dáng xe 11 DREAM II trước khi đưa xe ra thị trường. Do kiểu dáng xe DREAM II đã mất tính mới đối với thế giới, nên không còn khả năng được bảo hộ, và vì vậy “quyền sở hữu công nghiệp” của HONDA đối với kiểu dáng xe DREAM II cũng không được xác lập.

Đến năm 2005 sai lầm của Honda đối với xe DREAM II lại được lập lại, lần này là các nhà sản xuất xe hơi Nhật Bản và Hoa Kỳ, và đối thủ cũng không ai khác là các nhà sản xuất xe hơi Trung Quốc. Một loạt các loại xe bán tải của Trung Quốc như FAW, Giải Phóng, Đông Phong, Hồng Kỳ … được các xí nghiệp ôtô Việt Nam lắp ráp có kiểu dáng là bản sao kiểu dáng của các loại xe Nhật như ISUZU NHR, MITSUBISHI. Tại Hoa Kỳ, hãng xe CHERY của Trung Quốc bắt đầu xâm nhập Hoa Kỳ với kiểu dáng xe QQ phỏng theo kiểu dáng xe DEAWOO MATIZ của GM Deawoo (do Hoa Kỳ mua lại của Hàn Quốc). Các công ty Nhật và Hoa Kỳ đã mắc cùng khuyết điểm của Honda năm xưa: không đăng ký kiểu dáng công nghiệp cho xe trước khi xuất xưởng.

            Chỉ vì những sai lầm như vậy mà các tập đoàn lớn còn mắc phải, làm thiệt hại rất lớn trong kinh doanh. Bài học rút ra là gì? Phải đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ trước khi quá muộn. Đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ cũng là bảo vệ quyền lợi của chính mình.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here