Tình thế cấp thiết và vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết

Theo quy định tại Điều 16 Bộ luật hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009), tình thế cấp thiết được hiểu là tình thế của người vì muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe doạ lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác mà không còn cách nào khác là phải gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa.

Ví dụ: A thấy B có cầm dao tiến lại gần và chuẩn bị có hành vi đâm C vì cho rằng C đã ăn cắp tài sản của mình, A vội ngăn B lại và gây thương tích cho B, khiến B không thể hại C được. Hành vi của A trong trường hợp này là hành vi được thực hiện trong tình thế cấp thiết, và hành vi này không bị coi là tội phạm.

Tuy nhiên, khi hành vi ngăn chặn vượt quá tình thế cấp thiết yêu cầu, hành vi ngăn chặn sẽ bị coi là hành vi phạm tội. Ví dụ: K có hành vi giật túi đồ của người đi đường, M thấy thế liền có hành vi ngăn chặn và đánh K, khiến K bị gẫy một chân và một tay, rõ ràng, trường hợp này M đã có hành vi vượt quá tình thế cấp thiết yêu cầu, M chỉ cần ngăn cản B, cùng mọi người xung quanh khống chế B cho đến khi cơ quan chức năng đến giải quyết.

Quy định tại Điều 16 của BLHS như trên là hợp lý, quy định này khuyến khích người dân có ý thức giúp đỡ, ra tay “nghĩa hiệp” trong các trường hợp cần thiết, nhưng cũng thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật khi hành vi ngăn chặn đã có hành vi vượt quá tình thế cấp thiết yêu cầu.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here